Wat is ’n goeie pa? ’n Gelaaide vraag wat nie ’n eenvoudige antwoord het nie. Trouens, vir elkeen van ons, sal wat dit beteken om ’n eenhonderd persent teenwoordige pa te wees, heeltemal verskil. En dít – die veelvlakkigheid en veranderbaarheid van wat vaderskap behels – word in die TV-skeppers Corné en René van Rooyen se nuutste gesinsdrama vervat.
Die Van Rooyens het oor die afgelope paar jaar vir hulself ’n tipe nis uitgekerf as skeppers van TV-gesinsdramas, met kykers wat by reekse soos Summertide, en veral Alles Malan, aanklank gevind het.
Dís hoe saadjie vir reeks geplant is
Beter as Gister plaas die fokus op vier uiteenlopende pa’s in verskillende gesinsdinamikas.
Marco Fouché (Van Jaarsveld) is ’n toegewyde tuisbly-pa; Bernard Kruger (Frank Rautenbach) is ’n sakeman wat gereeld sy werk voor sy gesin plaas; Eben Strauss (Edwin van der Walt) is ’n enkelpa met ’n dogtertjie op die outisme-spektrum; en Tariq Cupido (Elton Landrew) is ’n wewenaar en afgetrede polisieman wat na sy oorlede dogter se sesjarige moet omsien.
Met dié uitbeeldings hou Corné en René – nie net die reeks se draaiboekskrywers nie, maar ook die regisseurs – ’n spieel op vir die samelewing se idees en standaarde rondom vaderskap. Dit is, soos Corné en René se dogtertjie Hannah dit noem, “die reeks van die pappas”.
Dis juis met haar geboorte gedurende Covid wat die saadjie vir die reeks geplant is.
“Soos baie pa’s in daardie tyd was ek vir amper ’n jaar op kraamverlof by die huis,” vertel Corné. “In daardie tyd het ek begin verstaan wat dit regtig beteken om ’n eenhonderd persent teenwoordige pa te wees.”
Emosionele ontlading
Hy het gou agtergekom hoe hard hy moet werk om deel van sy dogter se lewe te wees. “Ek het nie vir haar in my baarmoeder gedra nie, ek het nie vir haar geborsvoed nie – daar is nie daardie emosionele verbintenis, soos tussen ’n ma en haar kind, op ’n natuurlike manier uit die staanspoor nie. En daar’s baie wat ’n pa moet deurgaan om uiteindelik by daardie konneksie met jou kind uit te kom,” verduidelik Corné.
En hy het.
Corné wys op ’n baie spesifieke ervaring toe René op Catch Me a Killer gewerk het en hy hul dogtertjie se primêre versorger was. “Ek het haar afgelaai by die skooltjie en in ’n koffiewinkel gaan sit en ewe skielik het daar net trane uit my gekom. Dit was nie eens dat ek gehuil het nie. Dit was net alles wat uitkom. Skielik was die emosies net daar.”
Dit was in dié emosionele ontlading dat hy besef het hoe sterk die band tuseen ouers en kinders is – hoe sterk die band tussen hom en Hannah is. “As ons kinders hartseer is of seerkry, is ouers so kwesbaar, want daai emosie het ’n direkte lyn na ons toe. Dis toe wat ek besef het my ‘naelstring’ aan Hannah is net so sterk,” sê hy.
Verskillende standaarde
Met tyd het hy ook ’n begrip ontwikkel vir hoe anders die wêreld na ’n teenwoordige pa kyk as na ’n teenwoordige ma. “Ek ruil haar doek om en kry amper ’n staande ovasie. Ek stap met haar rond om haar aan die slaap te kry en mense sê: ‘Sjoe, jy is darem ’n goeie pa’. Maar wanneer ’n vrou presies dieselfde doen, is sy nie ’n held nie. Sy is net ’n ma.
“Dit het my laat besef hoe laag die standaard vir mans is om as goeie pa’s gesien te word. Én hoe ongelooflik hoog die standaard vir vroue is om as goeie ma’s erken te word. In die publiek se oë is dit maklik om ’n goeie pa te wees. Doen net die basiese dinge, en almal klap hande. Maar vir my het dit verkeerd gevoel. Want om ’n goeie pa te wees, vra baie meer as dit.”
Om ’n betrokke pa te wees, is nie noodwendig om net fisiek daar te wees nie, maar verg ook emosionele teenwoordigheid, voeg hy by.
“Die reeks is gebou op daardie gevoel wat ’n ouer kry wanneer hulle hul kind in die bed gesit het en kyk hoe rustig hulle slaap,” sê Corné. “Moontlik was dit ’n lang dag vol emosie, uitbarstings, skuldgevoelens en ongeduld. Maar dan kyk jy na hulle en dink: Môre gaan ek beter wees. In daardie stil oomblik langs die bed, kom daar liefde, hoop en ’n nuwe voorneme. Dít is eintlik die hart van die reeks.”
100% teenwoordig
Met Beter as Gister wou hy en René juis pa’s wys wat hulself goed van hul taak kwyt. En dat die idee van 50-50-ouerskap eintlik 100-100 vir albei ouers moet wees. “Dis waaroor Beter as Gister gaan – kom ons wys pa’s wat ongelooflik goed is met hul taak as pa. Jy’s 100% deel van jou kind se lewe. Dis nie 50-50 nie. Kom ons wys pa’s wat 100% daar is vir hul kinders. Ek wil pa’s wys waarna mense kan opkyk en sê, ‘Jissie, dis cool om ’n pa te wees.” Want, sê hy, die samelewing kyk, ironies genoeg, dikwels neer op mans wat wél goeie pa’s is en wil wees. “Om ’n goeie pa te wees, maak jou nie minder van ’n man of vat jou manlikheid weg nie.”
Saam op die bank
Oor hoekom hy en René so lief is daarvoor om met gesinsdramas as genre te werk, sê Corné dat dit neerkom op sy visie vir televisie skep. “Ek onthou hoe ons as gesin op een bank gesit en saam televisie gekyk het. En dis my droom vir wat ek doen as ek TV maak. Dit is vir my belangrik dat ons werk families saambring.”
Hy voeg by: “Ek en René kom van baie goeie families af. Ons het nie trauma nie, ons het nie daai probleme van geskeide gesinne of so iets nie. Baie keer voel filmmakers hulle moet trauma hê om te kan skep, maar met ons TV-werk gebruik ons eerder ons bevoorregte posisies om ’n storie te vertel.”
’n Voorbeeld
Met dié storie is die doel ook meer persoonlik – en toekomsgedrewe.
“Ek het ’n dogtertjie en ek wil ’n verskil maak in hoe sy eendag mans sien. As sy in ’n verhouding ingaan, wil ek nie hê dat sy ’n man uit ’n wond uit moet kies nie. So ek wil ’n voorbeeld wees. Dat jy nie jou identiteit hoef op te gee vir ’n man nie, en mans hoef ook nie altyd sterk te wees nie. As ek op ’n emosionele vlak as pa daar is, kan dit ’n verskil maak in hoe sy die lewe sien, en hoe haar self-waarde ontwikkel.
“So, vir my gaan dit maar oor my eie dogter. Ek wil hierdie storie op TV vertel sodat sy dit kan sien. Sy weet nou dit is die ‘reeks van die pappas’. Maar eendag gaan dit dalk iets anders vir haar beteken.”
Beter as Gister begin op 30 Junie om 20:00 op kykNET (DStv-kanaal 144). Dit sal ook op DStv Stream en Catch Up beskikbaar wees.
